– حقیقت چهارم

"آن چنانکـه نفـس ادراک کـه معرفـت اسـت مقتـضی عبـادات اضـطراری و رحمـت عـام اسـت، ادراکِ ادراک کـه علـم اسـت مـستلزم عبادات اختیـاری و سـیر و سـلوک و رحمـت خـاص اسـت: و مـا خلقـت الجن و الانس الالیعبدون."
شرح:
در عالم آفرینش هر عملی یک عکس العمل را به دنبال دارد.
ادراک اولیه انسان ها نسبت به وجود(هر چند نسبت به آن هشیار نباشند) مستلزم این نتیجه است که تمام دست و پا و چشم و گوش او نسبت به خداوندی که او را شهود می کنند یک عبادت ذاتی دارند و بر اساس همین عبودیت ذاتی رحمت عام خداوند شامل حال آنها می شود همانطور که قرآن کریم تصریح می کند که تمامی مخلوقات خداوند را حمد و تسبیح می کنند و نیز در سوره اعراف تصریح می کند که رحمت عام خداوند همه مخلوقات را فراگرفته است:

و رحمتی وسعت کل شیء
و رحمت من همه چیز را در برگرفته است.

اما اگر انسانی پی به حمد و تسبیح دست و پای خود ببرد و نسبت به وجودی که سراسر جانش او را با شناخت اولیه عبادت می کند هشیار هم بشود آنگاه وارد رحمت دیگری می شود که نام آن رحمت خاص است و بر اساس آن رحمت کارهای زندگی اش را بر شناخت اولیه اش که حالا نسبت به آن هشیار شده است تنظیم می کند.
پس شناخت اولیه و به دنبال آن عبادت اضطراری را همه انسان ها دارند چون کافران نیز حتی اگر خودشان نخواهند تمام اعضا و جوارحشان نسبت به اصل وجود علم دارد و آن وجود مقدس را حمد و تسبیح می کند.
اما مهم شناخت ثانویه است که در آن انسان به شناخت اولیه خود پی می برد و با اختیار، آن شناخت اولیه اش را شهود می کند و سپس از روی طوع و رغبت و عشق خداوند را می پرستد.به چنین انسان هایی که علم به علم پیدا کرده اند رحمت خاصی تعلق می گیرد که دیگران از آن بی بهره اند.هدف از آفرینش جن و انس عبادت اختیاری بوده است که نتیجه توجه و هشیاری به شناخت اولیه می باشد:
و ما خلقت الجن و الانس لیعبدون

و من جن و انس را نیافریدم مگر برای اینکه من را عبادت کنند.

هر عبادتی بر پایه شناخت صورت می گیرد و دانستیم که شناخت اولیه نسبت به وجود همگانی است و تمامی کائنات عالم آن را دارا هستند پس عبادتی هم که بر پایه این شناخت می باشد همگانی است و تمامی مخلوقات خداوند را حمد و تسبیح می کنند.پس این که در آیه ذکر شده از سوره ذاریات فقط به جن و انس اشاره شده است نشان می دهد که منظور عبادت خاصی است که با بقیه کائنات فرق دارد و بر پایه شناخت ثانویه که همان اقرار به علم اولیه است صورت می گیرد.

بخوانید ::   - توحید حیات
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *