مراتب نبوت

مراتب نبوت

مراتب نبوت

مراتب نبوت را در این مصباح تبیین می کنیم و توضیح می دهیم که خبررسانی در هر یک از عوالم وجودی سایه خبر رسانی در عوالم بالاتر است.

نبوت تکوینی و ریشه و اساس آن در مصباح پیشین توضیح داده شد و در این مصباح به مراتب نبوت در درجات پایین تر وجودی که همگی سایه همان نبوت حقیقی می باشند، اشاره می شود. مراتب خبر رسانی بسته به مراتب مختلف وجودی به صورت های متفاوتی جلوه می کند، چرا که ظهورات هر مرتبه از وجود در حکم مردمی هستند که نیازمند یک نبیّ می باشند و نیز هر کدام از مراتب وجودی زبان خاص خودش را دارد که طبق قاعده مراتب نبوت ، نبی آن قوم به زبان خاص همان مرتبه بایستی تکلم کند.

این معنای دقیق عرفانی که گفته شد را بر مبنای نگرش امام خمینی(قدس سره) می توان به عنوان یکی از قواعد مراتب نبوت در بطن آیه زیر از سوره ابراهیم در نظر گرفت:
و ما ارسلنا من رسول الا بلسان قومه لیبین لهم فیضل الله من یشاء و یهدی من یشاء و هو العزیز الحکیم
یعنی:

ما هیچ پیامبری را نفرستادیم مگر به زبان قوم خودش تا برایشان تبیین کند.

سلسله مراتب نبوت :

اما برای توضیح مراتب خبر رسانی از پایین ترین مرتبه وجودی به سمت مراتب بالاتر می رویم؛ پایین ترین مرتبه از مراتب نبوت در عالم دنیا یا همان اسفل سافلین ظهور می کند که به صورت ۱۲۴هزار پیامبر الهی برایمان معلوم و روشن است که اصل تمامی آن بزرگواران،  حضرت محمد(ص)می باشد و بقیه از رشحات و کمالات ایشان هستند. اکنون مراتب نبوت را بالاتر می رویم؛ مرتبه ای دیگر از آن برای روحانیون و مجردات و فرشتگان عوالم بالاتر ظهور می کند.مثلا در روایات داریم که:

سبحنا فسبحت الملائکه

ما تسبیح گفتیم پس ملائکه هم به دنبال ما تسبیح گفتند.

هللنا فهللت الملائکته

ما تهلیل گفتیم پس ملائکه هم به دنبال ما تهلیل گفتند.

اهل بیت(ع)در این دو جمله به جنبه معلم بودن خود برای فرشتگان اشاره می کنند که این کار در سلسله مراتب نبوت مربوط به عوالم معنا می شود که اهل بیت(ع) با خبررسانی به فرشتگان تسبیح و تهلیل را به آنان می آموزند.همچنین درباره مرتبه روحانیات از مراتب نبوت می توان به نبوت حضرت آدم(ع)برای فرشتگان اشاره کرد.در سوره بقره می خوانیم:

قال یآدم انبئهم باسمائهم

خداوند گفت ای آدم فرشتگان را از اسمای حسنی آگاه کن و با خبر ساز.

باز هم مراتب نبوت را بالاتر می رویم؛ مرتبه ای دیگر از نبوت هم داریم به نام عقل اول که به دیگر مخلوقات خبررسانی وجودی می کند و باعث ظهور آنها در پهنه خلقت می شود باز هم مراتب نبوت را بالاتر می رویم یعنی هنگامی که هیچ مخلوقی هنوز در عالم خارجی نیامده است و همگی در علم خداوند هستند.در آن مرتبه عین ثابت انسان کامل به دیگر اعیان ثابته از اسمای خداوند خبر رسانی می کند و نبوت انجام می شود.

اکنون باز هم به مرتبه ای بالاتر از مراتب نبوت می رویم یعنی هنگامی که اسم اعظم”الله”برای دیگر اسمای حسنی نبوت را انجام می دهد و از کمالات نهفته در مرتبه قبلی یعنی احدیت ذاتی به هر اسمی بهره خاص همان اسم را می بخشد و سبب ظهور آن اسم در مرتبه واحدیت می شود. در سلسله مراتب نبوت، بالاتر از این مرتبه دیگر هیچ نبوتی نیست چرا که نمی توان از آن خبری داد. در مرتبه بالاتر از اسمای حسنی هنوز هیچ شکنی در وجود لایتناهی ظهور نکرده است که بتوان از آن خبر داد یا به آن خبر رسانی کرد بلکه آن مرتبه به تعبیر مولا علی(ع)در نهج البلاغه مرتبه”نفی الصفات”است پس هیچ خبر رسانی و نبوتی نسبت به آن مرتبه فرض ندارد بلکه تمام مراتب نبوت از مرتبه بعدی وجود یعنی مرتبه واحدیت آغاز می گردند.

قاعده اصلی در مراتب نبوت این است که حتما باید کثرتی در میان باشد حال یا معقول و یا محسوس تا بتوان از آن خبر داد یا به آن خبر رساند و می دانیم که اولین مرتبه از مراتب نبوت که صفات و اسماء در آن ظهور می کنند و کثرت های متناسب با همان مقام ظهور پیدا می کنند مرتبه واحدیت است.پس بالاتر از آن مرتبه همیشه غیب می باشد و هیچ کس جز خود خداوند از آن خبری ندارد. در مرتبه احدیت ذاتی هنوز هیچ کثرتی ظهور نکرده است پس اسم ” الله ” صرفا از کمالات نهفته در آن مرتبه که در خودش منعکس شده است سلسله مراتب نبوت را شروع می کند و به بقیه اسماء و صفات خبررسانی وجودی می کند و بدین صورت بقیه اسماء و صفات تحت اشراف اسم ” الله ” ظاهر می شوند و بقیه مراتب نبوت نیز تحت همین مرتبه اسمای حسنی شکل می گیرد.

مراتب نبوت از مرتبه واحدیت توسط اسم اعظم”الله” شروع می شود و سپس در اعیان ثابته توسط صورت علمی انسان کامل انجام می گیرد و پس از آن هم در عالم خارجی توسط عقل اول صورت می پذیرد. نبوت تشریعی پیامبر اکرم(ص) نیز سایه نبوت تکوینی عقل اول است. در مراتب نبوت هر نبیّ از مراتب بالاتر وجودی به شکن ها و تجلیاتی که در مرتبه پایین تر هستند خبر رسانی می کند؛ اسم”الله” از کمالات نهفته در احدیت ذاتی خبر رسانی می کند و آن کمالات را به صورت اسمای حسنی ظهور می دهد. صورت علمی انسان کامل نیز از کمالات اسمای حسنی خبر رسانی می کند و آنها را به صورت ماهیات در علم خداوند متجلی می کند.

اما وقتی مراتب نبوت به عالم خارجی می رسد عقل اول از ماهیات حاضر در علم خداوند خبر رسانی می کند و آنها را به صورت مخلوقات ظهور می دهد. در آخرین مرتبه نبوت یعنی عالم انسان ها نبوت تکوینی عقل اول به صورت نبوت تشریعی پیامبر اکرم(ص) ظهور می کند پس معارف ارائه شده توسط آن حضرت(ص) دقیقا مطابق عالم خارجی بیان شده است. اجمال مطلب اینکه در مراتب نبوت هر نبوتی سایه نبوت بالاتر از خودش می باشد.

بخوانید ::   - فص هودی
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 votes, average: 5٫00 out of 5)
Loading...

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *