– مصباح پنجاه و سوم

اختصام الملا الاعلی

اختصام الملا الاعلی

در این مصباح با توضیح اختصام الملا الاعلی به ریشه یابی اختلافات میان مخلوقات می پردازیم که در نهایت تمام اختلاف ها به تفاوتهای اسمای حسنی باز می گردد.

هر کدام از اسمای الهی طبق اقتضای خودشان فقط خصوصیت خاص خود را ظهور می دهند به طوری که اگر اسم”الله”آنها را مدیریت نکند هر کدام بر دیگری برتری جویی می کند و آن را تحت تاثیر خود قرار می دهد؛مثلا اسمای جمالیه اجازه ظهور به اسمای جلالیه نمی دهند و فقط خود را ظاهر می گردانند و بالعکس.

این همان حقیقت اختصام الملا الاعلی می باشد که در قرآن و کلمات عرفای بزرگ به آن اشاره شده است.اگر در برخی احادیث برای اختصام ملا اعلی مصادیق دیگری هم مثلا از عالم فرشتگان ذکر شده است سایه همین اختصام در عالم اسمای حسنی می باشد که در مراتب پایین تر وجود ظهور کرده است.

 

اسم جامع”الله”چون همه اسمای دیگر را فرا گرفته است به هر کدام از آنها به اندازه سهم خودشان اجازه ظهور و بروز می دهد و مانع سرایت بی رویه حکم آنها بر یکدیگر می شود.پس اسم”الله”مانند یک حاکم عدل برای تمامی اسماء حکم صادر می کند.

در مرتبه عالم خارجی نیز عقل اول که سایه اسم ” الله ” است همه کائنات را در برگرفته است و بین آنها داوری می کند و برای تنش های میان مخلوقات حد و حدود تعیین می کند.

تنش و اختلافی که میان مخلوقات می بینیم سایه تنش و اختلافی است که در علم خداوند بین ماهیات بوده است و تنش و اختلاف همان مرتبه نیز سایه تنش و اختلاف بین اسمای حسنی بوده است. پس ریشه همه اختصام ها و تنش ها به اختصام الملا الاعلی بر می گردد.

اختصام الملا الاعلی در عالم اسمای حسنی توسط اسم جامع ” الله ” مدیریت می شود و اختلاف بین ماهیات در علم خداوند توسط حقیقت انسان کامل که سایه اسم ” الله ” است مدیریت می شود و اختلاف بین مخلوقات و کائنات در عالم تکوینی نیز به وسیله عقل اول که سایه حقیقت انسان کامل در علم خداوند است مدیریت می شود.

حدیث زیر از تفسیر نورالثقلین که ذیل آیات سوره “ص” ذکر شده است اشاره به همین نکته دارد که انسان کامل وقتی در معراج به عالم اسمای حسنی ورود پیدا می کند با شهود اختصام الملا الاعلی تمام اختلاف ها و علومی را که در مراتب پایین تر وجودی است می داند. امام باقر(ع) از قول پیامبر(ص) می فرمایند:

قَالَ‌: یَا مُحَمَّدُ قُلْتُ‌: لَبَّیْکَ‌ یَا رَبِّ‌، قَالَ‌: فِیمَا اخْتَصَمَ‌ الْمَلَأُ الْأَعْلَى‌؟ قَالَ‌: قُلْتُ‌: سُبْحَانَکَ‌ لاَ عِلْمَ‌ لِی إِلاَّ مَا عَلَّمْتَنِی، قَالَ‌: فَوَضَعَ‌ یَدَهُ‌ أَیْ‌ یَدَ الْقُدْرَهِ‌ بَیْنَ‌ ثَدْیَیَّ‌ فَوَجَدْتُ‌ بَرْدَهَا بَیْنَ‌ کَتِفَیَّ‌، قَالَ‌: فَلَمْ‌ یَسْأَلْنِی عَمَّا مَضَى وَ لاَ عَمَّا بَقِیَ‌ إِلاَّ عَلِمْتُهُ‌

خداوند گفت: یا محمد(ص) گفتم: لبیک ای پروردگارم. خدا گفت : اختصام الملا الاعلی پیرامون چه چیز است؟ گفتم : منزهی تو، من علمی ندارم جز آنچه تو به من یاد دادی. پس خداوند دست قدرتش را بین سینه های من گذاشت طوری که خنکی و آرامش آن را پشت کتف هایم حس کردم. پس از آن هیچ چیزی از گذشته و آینده از من نپرسید مگر اینکه آن را می دانستم.

اینکه پیامبر(ص) خطاب به حق تعالی می فرمایند “منزهی تو و من از خودم علمی ندارم” اشاره به این دارد که علم پیدا کردن فقط با فنای در علمِ حق تعالی بدست می آید چه در مراتب پایین وجودی و چه در مراتب بالای وجودی.

برای مثال درباره مرتبه پایین وجودی انسان ها همینکه بخواهند به جان خودشان علم و آگاهی و معرفت پیدا کنند این کار را به وسیله فنای در وجود لایتناهی انجام می دهند نه به وسیله خودشان؛ مولانا امام جعفر صادق(ع) در تحف العقول می فرمایند:

و تعرف نفسک به و لاتعرف نفسک بنفسک من نفسک

یعنی تو خودت را به طفیلی خداوند می شناسی و از طریق خودت و به وسیله خودت نمی شناسی.

 

بخوانید ::   - نص بیست و یکم

مطلب فوق درباره مرتبه پایینی وجود یعنی عالم دنیا یا همان اسفل سافلین بود؛ در مراتب بالایی وجود نیز قضیه از همین قرار است کمااینکه پیامبر(ص) خطاب به خداوند فرمودند تو منزهی و من از خودم علمی ندارم، اما پس از اینکه خداوند دست قدرت خود را بر سینه پیامبر(ص)نهادند کنایه از اینکه علم و قدرت خود را در جان مطهر پیامبر(ص) متجلی کردند بلافاصله پس از آن، پیامبر(ص) طبق فرموده خودشان تمام علوم گذشته و آینده را می دانستند.

وقتی پیامبر(ص) به وسیله تجلی علم و قدرت خداوند در جان خودشان به اختصام الملا الاعلی پی بردند پس از آن به تمام حوادث و تنش هایی که در مراتب پایین تر وجودی رخ می دهد علم و معرفت یافتند چرا که تمام اختلاف ها در عرصه کائنات سایه همان اختصام الملا الاعلی می باشد.

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 votes, average: 5٫00 out of 5)
Loading...

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *